Home 9 Kennisbijdragen 9 BIM voor facility management en gebouwbeheer

BIM voor facility management en gebouwbeheer

In Nederland schrijft de Rijksgebouwendienst BIM al sinds 2011 voor bij geïntegreerde contracten. Mede dankzij die vroeg ingevoerde richtlijn is Nederland de Europese leider als het gaat om de toepassing van BIM. Gaandeweg gingen ook andere landen overstag; zo stelde de Britse regering in april 2016 het gebruik van level 2 BIM verplicht voor alle openbare gebouwen. Inmiddels is BIM voor zowel architecten als aannemers uitgegroeid tot een belangrijk hulpmiddel bij het ontwerpen en bouwen van nieuwe gebouwen. Ondanks de vele voordelen van Building Information Modeling na oplevering van een gebouw en tijdens de levenscyclus, hebben facility managers pas relatief laat ingezien dat BIM ook een zeer interessante methodiek is voor het beheer en onderhoud van gebouwen.

Dankzij de samenwerkingsmogelijkheden tijdens de hele lifecycle van een gebouw – van ontwerp tot de beheerfase van een gebouw – is de populariteit van BIM groter dan ooit. De samenwerkingsmogelijkheden met verschillende partijen en het resultaat daarvan vormen de basis van de BIM-methodiek. Als iedereen zijn krachten en data bundelt ontstaat er één groot basismodel dat voor iedereen benaderbaar is. Maar ondanks die populariteit gebruiken nog relatief weinig facility managementteams BIM. En dat terwijl de voordelen van BIM echt niet beperkt blijven tot de bouwfase. Sterker nog: BIM komt het best tot zijn recht in de operationele fase. Een recent PwC-rapport over twee Britse overheidsprojecten toonde aan dat het gebruik van een BIM een besparing van 3% opleverde op de totale levensduurkosten van de projecten, maar dat 70% van de voordelen in de beheerfase gerealiseerd werd. Door stevigere gemeenschappelijke data-omgevingen te creëren, is het potentieel aanwezig om verdere besparingen in de operationele fase te bewerkstelligen.

BIM voor facility management

Wat zijn nu precies de voordelen van BIM voor facility managers? De voordelen van BIM beginnen al ruim voor de overdracht van het gebouw aan de facility managementteams, omdat BIM de betrokkenen al tijdens de bouw laat samenwerken aan een project. Als facility managers meer inbreng zouden krijgen in het ontwerp, kan dit een enorme impact hebben op de operationele efficiëntie, de bruikbaarheid en de veiligheid. Wanneer een gebouw is opgeleverd, geeft de aannemer het BIM-model idealiter door aan de facility manager, als onderdeel van de as-built documentatie. Deze digitale tweeling, ook wel het asset information model (AIM) genoemd, bevat alle informatie met betrekking tot het gebouw, de bouw en de assets. Dit 3D-model is de blauwdruk voor het gebouw en vormt de leidraad voor het beheer ervan.

Omdat alle gegevens op één plek staan, fungeert het model als ‘single source of truth’, waarin alle acties en beslissingen zijn opgeslagen. Het digitale bestand maakt papierwerk en duplicaten overbodig, omdat alle informatie aan het 3D-ontwerp kan worden toegevoegd. Asset-gegevens kunnen zo als onderdeel van het model worden opgenomen, waarbij de documentatie aan de juiste locatie in de digitale tweeling is toegevoegd.

BIM biedt bovendien een veilige testomgeving. Nieuwe lay-outs kunnen in de digitale tweeling worden uitgeprobeerd, aangepast en vervolgens getest, waarna ze in het echte project kunnen worden geïmplementeerd. Door het model te koppelen aan software voor facilitair beheer is er minder tijd nodig om storingen te lokaliseren, onderhoud te plannen of reparaties uit te voeren.

Facility management- en BIM-software

De meest geavanceerde software voor facility management is inmiddels BIM-ready. Normaal gesproken hebben facility managers niet meer nodig dan een smartphone, laptop of tablet om een gebouw te betreden en te beheren. Met behulp van een BIM-viewer kunnen gebruikers voortaan ook digitale 3D-versies van assets bekijken en alle relevante data in het model op de juiste plek opslaan; zoals gegevens over de installaties, de gebruikte materialen en informatie van de betrokken fabrikanten. Dit bespaart tijd en maakt het voor de aannemer gemakkelijker om fouten op te sporen en te verhelpen.

Met facility management-software zoals PlanRadar, die is geïntegreerd met BIM, kunnen gebruikers defecten en herzieningen direct op het BIM-model markeren en automatisch tickets naar de desbetreffende aannemers sturen. Tickets kunnen aanvullende documentatie, afbeeldingen en geschreven of audionotities bevatten. Aan deze tickets kunnen weer deadlines gehangen worden, en alerts voor wanneer het werk is voltooid of de status verandert.

Nu het BIM-model volledig geïntegreerd kan worden in de facility management-software, is dit model de enige plek van waaruit onderhouds-, bedienings- en reparatie-activiteiten wordt uitgevoerd.

Smart buildings

Wat een gebouw slim maakt, is de manier waarop de belangrijkste systemen met elkaar verbonden zijn en met elkaar communiceren. Een goed geïntegreerd, intelligent systeem kan de beheerskosten van een gebouw drastisch verlagen. Zo kunnen sensoren bijvoorbeeld worden gebruikt om de looproutes van mensen te monitoren en de lichten of de verwarming in ongebruikte kamers uit te schakelen. Tegelijkertijd kunnen ze gegevens verzamelen over de bezetting van bepaalde ruimten en de middelen en voorzieningen die daar ingezet of ingeschakeld moeten worden. Slimme gebouwen genereren veel waardevolle gegevens, die essentieel zijn voor de verbeteringen op het gebied van bijvoorbeeld energieverbruik en efficiëntie.

Het Crystal-gebouw in de Royal Docks in Londen is een van de slimste en meest duurzame gebouwen ter wereld. Het is 100% elektrisch en heeft zonnepanelen op het dak die het gerecyclede water verwarmen en ongeveer 20% van het vermogen opwekken. Het energiebeheersysteem krijgt zelfs informatie van een weerstation buiten op basis waarvan het de verwarmings-, airconditioning- en ventilatiesystemen aanstuurt. Hoogwaardig zonneglas zorgt ervoor dat elk deel van het gebouw daglicht krijgt; sensoren monitoren de buiten- en binnenomstandigheden; passen de intensiteit van het kunstlicht aan of doven de lichten indien nodig volledig. Als gevolg hiervan is de CO2-uitstoot van The Crystal ongeveer 70% lager dan van vergelijkbare gebouwen in Goot-Brittannië.

Slimme gebouwen zoals het Crystal-gebouw hebben de toekomst. Binnenkort zullen we wonen en werken in gebouwen die continu feedback geven over de assets en de efficiëntie. Op termijn zullen facility managers verschillende instellingen en lay-outs op een digitale tweeling kunnen testen. Dankzij de informatietechnologie zullen dergelijke gebouwen verschillende subsystemen met elkaar kunnen verbinden; informatie delen en de prestaties van de gebouwen optimaliseren. Verlichting, verwarming, ventilatie, airconditioning, beveiligingsapparatuur en assets zullen allemaal worden geregeld in een digitale omgeving.

Deze transitie zal helpen om meer efficiëntie te realiseren in de operationele fase, de impact op het milieu te verminderen en de aanzienlijke bedrijfskosten te verminderen waarmee gebouweigenaren momenteel te kampen hebben. Dankzij de automatisering en gegevensfeedback kunnen facility managers goed onderbouwde beslissingen nemen om de veiligheid, beveiliging en het comfort van gebouwen voor de gebruikers te verbeteren.

De opmars van slimme gebouwen is al begonnen en BIM gaat daar een grote rol in spelen. De voortdurende vooruitgang stelt facility managers in staat om meer processen te automatiseren en verdere efficiëntie te realiseren.

Meer informatie