Kennisbijdragen

Circulair bouwen heeft de toekomst

Door Lisa Potters

Circulair bouwen is een bouwwijze waarbij gebouwen, bouwelementen en -materialen oneindig hergebruikt worden. Dit noemen we een gesloten kringloop. Het doel van circulair bouwen is het beperken van milieuvervuiling en grondstofverbruik.

Circulariteit houdt in dat producten na gebruik opnieuw worden ingezet als grondstof voor de creatie van nieuwe producten of materialen. Een circulaire wereld is dus een wereld zonder afval. Waarom we dit willen bereiken? De twee voornaamste redenen zijn:
–    Uitputting van grondstoffen tegengaan
–    Klimaatverandering beperken

Wat is een circulaire economie?

De circulaire economie, ook wel kringloopeconomie, is een economisch systeem waarin geen afval bestaat. Grondstoffen worden steeds opnieuw gebruikt. De kringloopeconomie kent twee soorten kringlopen: de technische en de biologische. Bij een technische kringloop worden producten zo ontworpen, dat ze opnieuw gebruikt kunnen worden. Bij een biologische kringloop worden gebruikte grondstoffen weer teruggegeven aan de natuur.

Een circulaire economie is het tegenovergestelde van een lineaire economie. Bij een lineaire economie worden grondstoffen slechts één keer gebruikt. Grondstoffen worden verwerkt tot een product en het product wordt na gebruik weggegooid. Hierdoor ontstaat afval.

De vraag naar grondstoffen neemt wereldwijd sterk toe. De aarde zal hierdoor worden uitgeput en het klimaat zal steeds verder veranderen. Tenzij we slimmer met grondstoffen omgaan. De overheid steekt daarom de handen uit de mouwen. Samen met vele andere partijen gaan zij werken aan zuiniger en slimmer gebruik van grondstoffen. Een volledig circulaire economie in 2050, dat is het streven van het kabinet.

Waarom circulair bouwen?

Circulair bouwen is cruciaal om grondstoffen niet uit te putten en klimaatverandering te beperken. Op dit moment is 35% van al het afval in Nederland afkomstig van de bouw. Hiervan recyclet de bouwsector 95%. Dit is vooral bouwpuin dat wordt verwerkt tot granulaat voor fundering onder wegen. Bouwmaterialen verliezen hierdoor een groot deel van hun waarde. Daarom wordt het ook wel down-cyclen genoemd. Het is beter om bouwmaterialen of bouwelementen op een hoogwaardige manier te hergebruiken.

Een belangrijke stap om volledig circulair te bouwen in 2050 is het gebruik van primaire grondstoffen halveren in 2030. De Nederlandse bouwsector is grootgebruiker van primaire grondstoffen, dus zal haar steentje bij moeten dragen om de doelstelling te behalen.

Een andere tussenstap bij de doelstelling om in 2050 volledig circulair te bouwen, is de halvering van de CO2-uitstoot in 2030. De bouw zorgt voor een groot deel van de CO2-uitstoot. Alleen al bij de productie van cement en beton komt 5% van de totale CO2-uitstoot vrij. Een kwart komt vanuit de ijzer- en staalindustrie. En meer dan 25% van het staal wordt gebruikt in de bouw. Ook om deze doelstelling te kunnen behalen zal de bouwsector de werkwijze moeten veranderen.

Bovendien is circulair bouwen financieel aantrekkelijk. Materialen behouden hun waarde, omdat ze opnieuw worden ingezet. Bij een lineaire economie worden grondstoffen schaars door uitputting en daardoor ook steeds duurder.

Hoe werkt het?

De volgende stappen horen bij circulair bouwen:
–    Herbruikbare gebouwen creëren
–    Natuurlijke en/of hernieuwbare bronnen gebruiken
–    Eindige bronnen effectief en efficiënt toepassen
–    Bouw- en sloopafval beperken

Materialenpaspoort

Een belangrijk document bij circulair bouwen is het materialenpaspoort. Dit maakt inzichtelijk welke materialen gebruikt zijn voor een gebouw en hoe ze zijn verwerkt. Hierdoor wordt meer bewustwording gecreëerd wat betreft materiaalkeuze en hergebruik. Het gebruik ervan wordt gestimuleerd, maar is (nog) niet verplicht.

Vier fases in circulair bouwen

De effecten op het milieu staan centraal tijdens het gehele modulaire bouwproces bij Dutch Cabin Group. Dit geldt tijdens de ontwerpfase, bouwfase, gebruiksfase en zelfs na de gebruiksfase. Voor Dutch Cabin Group zien deze bouwfases er als volgt uit:

Ontwerpfase: Er wordt zoekt continu gezocht naar nieuwe grondstoffen die dezelfde levensduur, kwaliteit en mogelijkheden bieden, maar duurzamer zijn. Zo kijken we naar recyclebaar beton gemaakt van afvalstoffen en we zijn meer hout gaan gebruiken, omdat dit een veel lagere CO2-uitstoot geeft. Ook hebben we een nieuw tekensysteem, dat tot op het kleinste detail berekent hoeveel materiaal we nodig hebben. Zo minimaliseren we snijverlies en restafval. Blijft er toch materiaal over, dan recyclen we dit zoveel mogelijk.

Bouwfase: Modules worden in de fabriek of op de werkplaats gemaakt. Hierdoor is controle over het productieproces en materiaalgebruik. Pas wanneer modules gebruiksklaar zijn, gaan deze met de vrachtwagen naar de bouwlocatie. Het bouwverkeer blijft hierdoor erg beperkt. Tevens wordt er geen gebruik gemaakt van draaiende kranen of betonmixers. Wat ook veel scheelt qua uitstoot.

Gebruiksfase: We informeren klanten proactief over keuzes zoals warmteterugwinningssystemen, vloerverwarmingen zonder gas en geheel elektrische en energiezuinige airconditionings die het gebouw kunnen verkoelen en verwarmen. Zo willen we de CO2-uitstoot tijdens de gebruiksfase tot een minimum brengen.

Na de gebruiksfase:  De modules worden na een verhuur- of gebruiksperiode zo snel mogelijk opnieuw ingezet voor een nieuw gebruikersdoel. Het casco van staal heeft een oneindige levensduur en kan zeker tussen de 25 tot 35 jaar meegaan. Wij nemen modules altijd terug, zodat we het casco en anderen onderdelen/materialen kunnen hergebruiken. Zo hebben we de wanden makkelijker demontabel gemaakt. Die plaatsen we na gebruik samen met andere items zoals toiletten en wasbakken in de opslag. Deze kunnen we later opnieuw gebruiken. Op deze manier beperken we sloopafval.

Meer informatie
Banner nieuwsbank